Paano ba maging masaya?

Napagtanto ko na samu't saring mga surpresa ang hatid ng mga nagdaang araw bago, habang, at patapos ang aking kaarawan.

Hayaang isipi ko ang sinabi ng kinakapatid kong si Ate Trish (tinanong ko siya kung nag-enjoy siya sa maliit na salu-salo namin), "Oo naman. I have now learned to appreciate even the simple things like this."

Ako rin. Natuto akong magpahalaga sa mga simpleng bagay na nagbibigay o naghahatid sa akin ng kasiyahan. I am in the state of bliss this past few days at alam ko na alam ni Bathala kung papaano ako naging masaya.

Paano nga ba?

Isa lang ang masasabi ko. Masarap sa pakiramdam na naaalala ka ng mga taong malapit sa iyo. Naaalala ka sa mga oras na masaya at malungkot. Sa mga luha at sakit na nararamdaman mo, iniibsan nila ang pakiramdam.

Doon ko napatunayan sa kaarawan ko na ang gaan sa pakiramdam, waring nagtipon ang mga taong mahalaga sa akin. Hindi ko rin akalaing magiging mabusisi sila Mama sa paghahanda. Hindi ko naipaliwanag ang totoong nararamdaman ko halos busog ako sa tuwang naramdaman ko.

Paano maging masaya? Simple lang, dumaloy sa agos ng buhay, mahirap man o hindi. Tanggapin kung ano mang kahihinatnan, 'wag umasa at darating ang kasiyahan. Aminado ako, hindi talaga ako naghangad sa kaarawan ko ng materyal na bagay, kahit sa mga kaibigan, tinanong lang nila ako kung ano ang gusto ko pero ang sabi ko eh ang dumalo sila sa kaarawan ko. Masaya ako at dumalo sila. Hindi ko naman din inaasahan na paghahandaan rin ako ng mga English majors at ng malalapit na kaibigan. Pinaghandaan nila ito ng husto. Nagmistulang binuhusan ako ng tubig na wari akala ko ay panaginip lamang. Nasiyahan ako sa mga pangyayari.

Ikalawa, ang matutong magpakahulugan sa mga simpleng bagay. Tama si Ate Trish. Hindi ko kailangan ng enggrande o pabulosong handaan para lamang maisakatuparan ang nais kong mangyari. Wala namang batas na nagsasabi na maging enggrande ang iyong ikalabimwalong kaarawan, pero, subalit, datapwat, binigyan ng kulay ng mga taong malalapit sa akin ang ordinaryong araw na ito. Sa simpleng bagay nag-uumpisa ang malaki at makabuluhang bagay. Sa mga bagay na ito ako natutututo na maging masaya na hindi kaakibat ng mga materyal na bagay. Dito ko napagtatanto kung gaano ako kamahal ng mga magulang ako, at kung sa papaanong pamamaraan nila ako napapahalagahan. Kung may mga bagay man na minsan ay ikinatampo ko sa mga magulang ko, nagsisisi ako kung bakit minsan ganoon ang trato ko sa kanila. Nagbago ang lahat hindi lamang sa dahil pinaghanda nila ako sa aking kaarawan, pero nakita ko ang kalaliman ng pagmamahal nila sa akin.

Ikatlo, damhin ang pagmamahal sa mga simpleng bagay na ito upang madama ang mas malalim na depinisyon ng kasiyahan. Dahil na rin sa nagiging matindi ang pangangailangan ng tao upang mabuhay at magpabuhay, naisip ko na dahilan ito upang maging mababaw ang kailgayahan ng tao. Iba ang kasiyahan sa simpleng masaya lamang. Parehong abstrak ang mga ideya ngunit ang lalim o ang digri ng kalaliman ay masasabing kakaiba. Ang kasiyahan ay matatagpuan sa kaibuturan ng puso, na hindi idinidikta sa iyo ng iyong isip na masaya ka dahil ganito ang dapat ikasiya mo. Hindi. Idinidikta iyan ng nais mangyari sa iyo ng eksternal na salik -- ang pangungulila mo sa mga malalapit mong kaibigan, ang pagnanais na maging kumpleto ang iyong pagkatao, at iba pang mas malalim na abstrak na kadahilanan. Sa akin, kung iisipin, hindi nga ako naghangad ng kahit ano, ngunit kusang dumarating ang mga bagay na alam ni Bathala na ikasisiya ko, na ikalulugod ko, at alam Niyang para sa akin. Upang maging masaya, bukod sa pagpapahalaga, hanapin ang kalaliman ng pagmamahal sa mga bagay na nagdudulot sa iyo ng saya. Hindi kailanman masasabing dahil lang sa mahal mo ang mga bagay na nasa iyo eh ganoon na rin ang impak sa kasiyahan mo, depende pa rin yan sa kung papaano ka magpahalaga. Eh kung mababaw pagpapahalaga mo, hindi mo nakikita ang mas nais pang iparating sa iyo.

Panghuli, para maging masaya, ialay mo sa iba kung ano ang natatanggap mo. Hindi naman sa lahat ng pagkakataon, ngunit, ibahagi sa iba ang saya na nararamdaman mo kahit na minsan ay may malungkot pa rin, hindi sa kapamaraanang mang-iinggit ka kasi masaya ka. Masarap ang magbahagi ng saya at tuwa lalo na kung alam mo kung magiging masaya rin sila. Masarap magpasaya ng tao, magbigay rin ng surpresa, at makipaghuntahan sa buhay-buhay. Ang mundo ay maliit lamang at maraming beses na maaaring magkita kayo ng parehas na nilalang. Masarap magbahagi ng saya, at paulit-ulit ko na itong nararanasan bagama't iba't ibang level ng kasiyahan.


Ang kasiyahan ay hindi isang pilit na reaksyon. Hindi rin ito basta lamang magkaroon ng ngiti sa iyong mga labi, kung hindi mananaig ang nararamdaman na talagang masaya ka. Kung gusto mong sumaya, 'wag ka lang tumawa ng literal, pati puso mo at kaluluwa, pasayahin mo rin. ;)

Sa Pagbabanyuhay...

Binahagdan ako ng Diyos/a ng oportunidad na saluhan ang buhay sa iba pang mga nilalang... Nilikha, hinubog, at ipinagyabong -- yaring isang punong pinagtibay at damdami'y pinag-alab pa ng panahon.

Nakisangkot ako sa masalimuot, masaklap, ngunit, lubhang kay sagana ng buhay sa kasiyahan at kamalayan na hinayaan akong mamulat sa katotohanan ng mundong kinagagalawan.

Ang buhay ay naging paglalakbay, at sa ikalabingwalong taon, hindi ko mawari ako'y makaaalpas rito. Tapos na ang pagbubuhay-bata at pagbabatang-isip, ngunit hindi ibig sabihin ay hindi na ako pupwedeng makalasap ng pagkabata sa aking pakiramdam at kalakasan. Lalo pang paiigtingin ng karugtong na pahina ang paglipad ng imahinasyon na papailanlang hanggang sa kaibuturan ng tao at sa kanyang sarili; ang panahon ng tunay na pagtuklas ng aking sarili sa iba't ibang aspekto ng buhay...

Sa mga nakisangkot sa aking buhay, sa Kanya, at sa inyo/iyo maraming salamat.

Padayon sa kariktan at kadalisayan ng buhay!

Akin ko na ring nakaagapay ang panahon ng paglalabingwalo.

Pagmulat ng aking mga mata...

Ito kaagad ang aking naisip:

"Papadaanin ko na lang ba ang araw na iyon?"

Marami na rin akong nararamdaman:

ang kawalang-gana, pagsakit muli ng aking lalamunan, at ang pagkahapo sa mga gawaing-pang-akademiko.


Natagpuan ko ang tagal ng pagtulog, ang kahimbingan nito. Ang daloy ng aking dugo sa paggising ay parang napuno ng buhay at pag-asa.

9:40 pa ang unang klase ko... Hindi ko pa nasusuri nang maigi ang kuwentong, "Araby". Nag-iisip pa ako ng isusulat rito, pero 'di ko alintana ang takbo ng oras sa aming mga relo: sa laptop, sa cellphone, sa nakasabit sa dingding, at sa mga pansarili naming mga relo... "We run while we walk..." Kulang na lang sabihin sa akin ng lahat ng relo namin sa bahay...

Balikan ko muli ang tanong, "Papadaanin ko na lang ba ang araw na iyon?" Simple, pero mahirap sagutin. Ano nga ba? Paano? Bakit? Tinanong ako kahapon ng isa sa aking mga katoto: "Ano ba'ng gusto mo sa birthday mo?" Hindi ako sumagot. "(((xxxx))) [di ko maintindihan ang parteng ito] o GC sa Spa?" Hindi pa rin ako sumagot... Biglang tugon niya: "Alam mo naman kasi 'pag 18th birthday dapat medyo humahigher level tayo..." Hindi pa rin ako sumagot. Nag-isip ako sandali. [Iniisip ko ang bagay na nasa nakaraang blog ko]. Nasabi ko na lamang, "Ang makita ko si Dr. Mimi kahapon ay sapat na sa akin. One of the best birthday gifts na sa akin iyon..."

"Papadaanin ko na lang ba ang araw na iyon?" Ang araw na halos pinakaaaasam-asam ng aking pamilya, mga katoto, at ng sangkapitbahayan? Ano ba? Gusto ko lang maging masaya. At sasagutin ko na ang tanong na iyan... oo, gusto ko lamang dumaan ang araw na iyan masaya man o hindi sa pakiramdam. Daragdag lamang ang aking edad.

Isa lang ang aking hiling: hayaan akong magnilay sa araw na iyon, pagnilayan ang mga naganap sa akin noon at ngayon at magkumpara kung ano na nga ba ang nagbago. Hiling ko lamang na dumaan ang araw na iyon na mapagtanto ko na hahantong na ako sa kinabukasang ito at bukas-palad ko itong tatanggapin. Hayaang padalayuin ko lamang ang araw na iyon... Doon na ako masaya.

Aalis ka Muli Kaibigan...

Hulyo 22, 2008

Ang isa sa mga pinakamasaya at pinakamalungkot na araw.



Parang isang talulot ng sampaguita ang halimuyak ng iyong pagdating -- naghahatid saya sapagkat muli ay nakita na naman kita.

Parang talulot rin ng sampaguita na ika'y aking pipitasin at lumao'y mawawala sa aking tabi -- mawawala na naman ang halimuyak ng buhay.

Isa ka sa mga halimuyak ng buhay ko. Isa ka sa mga taong nakapagbibigay-saya sa magulo kong mundo. Isa ka sa mga pinakamahalagang tao sa buhay ko. Nawawalan ako minsan ng pag-asa sa iyong pag-alis, pero hindi ako binigo ng iyong lakas ng loob na mapatunayang ang halimuyak mo pa rin ay nariyan.

Nagbahagi tayo ng ating mga luha ngayon, nakita ko ang bilis ng pagpatak ng iyong mga luha sa lupa, hindi ko man batid ang bigat ng iyong mga luha, naramdaman ko ang bigat ng aking puso na muli ay maghihiwalay na naman tayo. Aaminin ko, malungkot na naman ako. Patay na naman ang daloy ng aking buhay -- pansamandali.

Ngunit ang huling pagkikita natin ngayon, nagbigay sa akin ng kahulugan, sa pormal mong pagpapaalam, ngayon mo na naisakatuparan na baka hindi ka na bumalik muli, pero nariyan pa rin ang kasiguraduhan ng iyong presensya, pitong bundok mula rito. Bukas, ika'y aalis, babagtasin muli ang kinabukasang mga palad mo ang naging susi. Hahayo ka't mangingibang-bayan, akin itong nauunawaan, akin itong napagnilayan.

Ang iyong pagpapakita ang isa sa mga pinakamakabuluhang regalo para sa ikalabingwalong taong kaarawan ko. Hindi ako naghahangad ng mas malaki pang bagay, hindi ko na hinihingi pa na maging engrande ito. Ang makita kang muli mula sa ilang buwang tigang ako sa pagmamahal ng isang nanay ay sapat na. Nakasipat muli ako ng liwanag, nakadama muli ako ng init ng iyong pagmamahal, at pagiging tigang mo rin sa pakikipagdaupang-palad sa akin.

Ang iyong pagpapakita ay kakikitaan ng lakas ng loob- akin itong kinakailangan ngayon. Kailangan ko ng gabay, ng taong magpapalakas ng loob na suungin ang mga unos ng buhay, kahit tayo pa man ay magkakahiwalay, tuloy pa rin ang pagbabanyuhay. Naiyak ako kanina, sa magkahalong saya at lungkot, sa magkahalong eureka at pangungulila, muli, magkakahiwalay tayo ng landas.

Akin kong pakatatandaan ang mga simpleng bilin mo sa akin, aking aalalahanin ang mga katagang binitawan mo, ang mga maiinit na yakap mo na nagbadya ng pangungulila at pagpapangitang-muli. Nalasap ko ang bawat minutong umiyak tayo, hanggang sa humagulgol, at napiglas mo -- kinailangan ko nang pumasok sa huli kong klase.

Sayang, sana nagcut na lang ako, sayang, iyon na lamang ang panahon. Ang mga sandaling iyon ay yamang hindi mapapantayan ng iba pang pinagmumulan ng saya. Ang mga sandaling iyon -- nabuhayan muli ako ng dugo...


Au revoir.

Berde, Kinabukasan?... Pawang 'di makatotohanan...

"Sa buhay, wala namang kulay, kahit berde at puti pa ang iyong kinabibilangan. Ang mahalaga, kung papaano ka naging mahalaga/makabuluhan sa inokupahan mong mga puso at hindi kung saan kang lugar nanggaling. Mapabituin pa ang hugis ng kinabukasan, nasa ating mga mata ang hugis nito... at hindi totoo na nasa kanila ang pag-asa - nasa guhit ng sarili nating mga palad."

Kongkretong Kagubatan

Dito ako nagkamalay sa pag-aaral ng Edukasyon at sa halos tatlong taong ginugugol ko ang aking mga meyjor na kurso, ito ang napagtanto ko sa Kongkretong Kagubatan...

Ang kultura sa loob ng kongkretong kagubatan ay kakikitaan nang mas lalong kaibhan at mararamdaman mo ang tinatawag na pag-iisa o isolation. Hindi ito ang tipikal na masasabi kong akademya. Ito ay isa lamang lugar na napakataas at hatid nito na makita ang lahat ng kalakaran ng buhay -- sunog, pangamba, karangyaan, kariwasaan, kalayuan sa buhay rural, at pagpapalapit pa sa buhay urban.

Maaaninag mo na parang mga dandruff sa ulo ang pagpatak ng ulan sa ikalabimpitong palapag nito. Ang cold virus naman ay madaling maipapasa dahil nga sa kasikipan ng mundo nitong kongkretong kagubatan -- air borne ika nga. Ang mga halaman ay hindi heliotrophic, at malamang madaling mamatay sapagkat repleksyon lamang ng totoong araw ang pinagmumulan ng init at liwanag ang mga halaman. Nagdudulot pa ito ng kamatayan dulot ng pagkawala ng chlorophyll at proseso ng photosynthesis.

Higit sa lahat, sa Kongkretong Kagubatan ako nagkaroon ng paglasap sa kultura ng institusyon/pamayanang aking kinabibilangan. Nasasanay na akong maging kupal, maging matapobre kung minsan, at pahapyaw na nagiging reklamador sa labas ng kagubatang ito dahil iba nga at minsa'y napakalamig ng klima sa kongkretong kagubatan.

May isang taon pa ako... Sana'y makaalis na ako sa kongkretong kagubatan na ito!

Boses na Ipit ni Pipit

Ang pagkapilipit ng boses na sadyang pinipilit ni Juan dela Cruz sa hirap ng buhay ay sadyang ironiko sapagkat may mga boses na dumaraing pero hindi naman kakikitaan ng katotohanan. Alinsabay pa nito ang mga presyo ng langis at bilihin na animo'y seesaw na hindi mo malaman na mistulang naglalaru-laruan tayo sa sarili nating pamayanan.

Parte na ng ating kamalayan, alam naman nating parati tayong naiipit, nagigipit, at namimilipit tulad ng mga kalamnan natin at bulsang sumasakit. Sa bayan pa rin ni Juan nakikita kung papaano nagiging ipit pa rin itong ibong pipit.

Ironiko ko pa ring nakikita ang karamihan sa mga katoto ni Juan dela Cruz na makita sila sa loob ng Starbucks at umiinom ng kapeng hindi naman yata barako. Kabalintulaan pa rin na bagama't mahal na ang halos lahat ay bulto-bulto pa rin ang stock ng mga tsokolateng banyaga na makikita sa mga pamilihan at binibili at tinatangkilik pa rin ng ating mga kababayan.

Sa tingin mo, totoo pa kaya na sadyang paus-pausan lamang si Juan para lamang sabihin na nasasadlak at nadarapa na tayo sa kahirapan?

Ito'y isa lamang pilit na pag-iipit, mga balikat na ikinikibit lamang...